CBERCBER in het dagelijks leven
Het doel is dat je met CBER kunt betalen, ontvangen en handelen. Dat geldt voor energie, maar ook voor werk, goederen en diensten. De voorbeelden hieronder beschrijven het ontwerp; er is nog geen echte betaalvoorziening.
Boodschappen en diensten
Een bakker kan een brood in CBER prijzen. Jij kunt binnen het ontwerp betalen met je beschikbare Basispulsbudget of met luxemunt. De bakker ontvangt een gedekte betaling en kan die weer gebruiken. De regel is vastgelegd: de ontvanger krijgt luxemunt. De betaalfunctie moet nog worden gebouwd.
De betaling gebruikt geen stroom uit de reserve. De aanspraak gaat naar een ander. De bakker hoeft geen energieproducent te zijn en hoeft de munt niet meteen tegen stroom in te wisselen.
Van Basispuls naar luxemunt
Bij een betaling vanuit de Basispuls gaat het bedrag van het beschikbare basisbudget van de betaler af. De ontvanger krijgt dat bedrag als luxemunt, vrij te bewaren, uit te geven of te verhandelen. Die ontvangen luxemunt vervalt niet aan het einde van de dag van de betaler. Bestaande fondsclaims gaan naar de ontvanger: de totale geldhoeveelheid en de energiereserve veranderen niet.
Werk en inkomen
Wie werk levert, kan daarvoor CBER ontvangen wanneer de betrokken partijen dat afspreken. Dat is gewone handel binnen CBER. Het ontwerp schrijft niet voor dat salaris of boodschappen in euro's moeten blijven.
Een afspraak over betaling maakt geen nieuwe muntjes. De betaler gebruikt bestaand saldo. De praktische en juridische inrichting van echte loonbetalingen vraagt afzonderlijke uitwerking.
Je Basispuls
Iedereen doet mee aan een dagelijks persoonlijk budget dat afhankelijk is van hernieuwbare bronnen. De bank regelt de hoogte. Nieuwe hernieuwbare inbreng financiert eerst het ontbrekende basisbudget, waarna het restant luxemunt wordt.
Met het beschikbare budget mag je handelen of energie afnemen. Het recht op toekomstige dagen blijft persoonlijk. Wat je vandaag niet gebruikt, vervalt; de nog niet gebruikte financiering blijft in het fonds.
Het doel is geen garantie dat er altijd genoeg is. Bij weinig zon, verlies of te veel deelnemers kan de werkelijke dekking lager zijn. Dat staat zichtbaar in de stresstest.
Je luxemunt
Je kunt luxemunt ontvangen uit resterende energie-uitgifte of doordat iemand je betaalt. Je kunt ermee betalen, haar aanhouden of verkopen. Zelf zonnepanelen hebben of stroom afnemen is geen voorwaarde om in de munt geïnteresseerd te zijn.
Het saldo deelt mee in vastgesteld verlies van de reserve. Daarnaast kan de wisselkoers veranderen. Een munt aanhouden is dus geen belofte van een vast rendement of een vaste koopkracht.
Kopen en verkopen tegen andere munten
Wil je CBER tegen euro's of een andere munt kopen of verkopen? Dan ga je langs de deur. Een koper en verkoper moeten het eens worden over bedrag, koers en afwikkeling. Een verhandelbare munt heeft niet automatisch op elk moment een koper.
De website biedt nog geen echte wisselmarkt. CBER-betalingen zelf hebben geen wisselmarkt nodig.
Wonen en grotere aankopen
Huur betalen met Basispuls kan gewoon. Als de verhuurder CBER accepteert, betaal je met je beschikbare Basispulsbudget of met luxemunt. Bij betaling vanuit de Basispuls ontvangt de verhuurder het bedrag als luxemunt. Dat is een gewone betaling voor het gebruik van de woning.
Ook een fiets of laptop kan in CBER worden afgesproken. Wat je koopt maakt niets uit. Een CBER-betaling blijft binnen; wisselen met een andere munt gaat langs de deur.
Eigendom opbouwen zonder schuld
CBER kent geen schuld of betalingsbeloftes. Je kunt wel bestaand eigendom stap voor stap kopen. Elke betaling koopt direct een afgesproken deel. Je bent niet verplicht om het resterende deel later ook te kopen; dat blijft eigendom van de verkoper.
Bijvoorbeeld: je koopt eerst 10% van een woning en later nog 5%. Je bezit dan 15%. De overige 85% is geen openstaande schuld van jou. Stoppen met bijkopen maakt het al gekochte deel niet ongedaan. Gebruik, beheer en kosten van gedeeld eigendom vragen aparte afspraken; betaling voor gebruik koopt op zichzelf geen eigendom.
De muntbetaling en de overdracht van eigendom zijn twee verschillende handelingen. De huidige proef verwerkt muntbetalingen, maar heeft nog geen registratie en afwikkeling van zulke eigendomsdelen.
Privacy en beheer
Een echte installatie moet je saldo en betalingen beschermen. De simulator gebruikt verzonnen personen en lokale proefgegevens. De uitgebreidere voorstellen voor identiteit en toezicht staan in governance; die zijn geen bewijs dat een productievoorziening al bestaat.
Wat kun je nu proberen?
In de buurtsimulator kun je energie inbrengen, muntjes overmaken, basisenergie gebruiken en storingen herstellen. Betalen aan een verkoper vanuit de Basispuls en wisselen tegen euro's zijn nog niet gebouwd.