Van 1.0 en ontwerpdocumenten naar één samenhangend model
Deze uitwerking volgt de met de gebruiker besproken correcties op de handover 1.1 en ontwerpbesluiten 2.0. De documenten zijn ontwerpinput, geen bewijs van technische, economische of juridische haalbaarheid. De oude 1.0-site bevat verschillende generaties: de historische v0.18 en de latere lokale kern moeten onderscheiden blijven.
Wat uit 1.0 behouden blijft
| Bron | Belang dat behouden blijft | Uitwerking in 2.0 |
|---|---|---|
| Monetaire werking | Gewone handel; basisbetaling wordt vrij saldo; betalen verbruikt geen stroom | Zelfde vrije besteding en overdracht van bestaande claims |
| Architectuur | Verspreide opslag; bank beheert, bezit geen accu's; verhuur | Eén pool kan fysiek over veel opslagen verspreid zijn |
| Wetenschappelijke basis | Exergie en actuele bruikbaarheid; capaciteit is geen lading | Netto terugwinbare elektrische exergie aan referentiemeetpunt |
| Governance | Basisvloer, onafhankelijke controle, privacy, lokale uitgang | Maanddoel zichtbaar; feitelijke dekking apart; bezwaar en toezicht |
| Federatie | Eén grammatica, geen dubbele dekking, vertrek zonder benadeling | Gedeelde finaliteit of wachten; geen gekopieerde claims |
| Dagelijks leven | Geen opwek nodig om mee te doen; ontvanger houdt luxemunt | Persoonlijk maandrecht, geen aankooptoezicht |
Bewuste wijzigingen, zichtbaar verantwoord
De dagelijkse periode uit de recentere 1.0-kern wordt een maand. Historische passages over nooduitgifte blijven uitsluitend historie: de huidige kern weigert ongedekte uitgifte. Het ingewikkelde FEP blijft vervangen door het beperkte afgeschermde toewijzingsregister. Een claim is nu 1 CX per netto kWh; eventuele extra auditvoorraad is onbezwaard en geeft niet automatisch meer koop- of afnamerecht per bestaande claim. Het prototype gebruikt één risicopool en een beschermde bufferrekening, geen losse muntkwaliteit per thuisaccu.
De vijf correcties op de aangeleverde documenten
- Onbezwaarde voorraad vangt verlies op vóór bestaande claims.
- Een vrij ontvangen claim mag op dezelfde pool gedekt blijven. De bestemming van een betaling verandert geen fysieke opslaglocatie.
- Ieder heeft persoonlijk gereserveerde schaarse financiering; eerder besteden geeft geen dubbel aandeel bij aanvulling.
- Alle bronnen kunnen algemene claims dekken; alleen hernieuwbaar financiert basis en basisbuffer.
- Begin met één gezamenlijke risicopool; meerdere pools krijgen expliciete acceptatie- en risicoregels.
Thuisbatterijverhuur en vrije ontvangst
De eigenaar houdt zijn hardware. Een tijdelijk gehuurd capaciteitsdeel kan voor nieuwe collectieve toewijzingen worden gereserveerd. Een lege 80%-ruimte geeft nul claims. De 80/20-verdeling is een voorbeeld, geen verplicht tarief.
Wanneer iemand zijn basisbudget besteedt, ontvangt de verkoper een vrije claim op de bestaande pool. Die claim mag gedekt blijven in eerder collectief ingehuurde opslag totdat zij is afgenomen of veilig elders gedekt. ‘Alleen collectief’ betekent hier: geen nieuwe private uitgifte uit het beschermde capaciteitsdeel; het betekent niet dat dekking van een al betaalde verkoper ineens verboden wordt. De vooraf afgesproken vertrekroute moet bestaande dekking veilig afwikkelen of herplaatsen vóór vrijgave van de opslag. De eigenaar krijgt geen voorrang op anderen door zijn accu terug te vragen.
Vergoeding komt uit bestaande middelen en wordt vooraf afgesproken, met slijtage, beschikbaarheid, onderhoud en kosten zichtbaar. Er ontstaat geen automatisch nieuwe munt voor lege capaciteit of toekomstige huurinkomsten. Rendabele verhuur moet met echte kosten worden onderzocht.
Een begrensde uitgang voor opslag
Voorgestelde uitvoeringsvoorwaarde: ieder opslagcontract krijgt een opzegtermijn, een uiterste afwikkeldatum en een begrensde hoeveelheid dekking die bij vertrek moet worden herplaatst. De organisatie regelt vóór ingebruikname aantoonbaar beschikbare vervangende capaciteit en financiert overdracht, verliezen, meting en afwikkeling uit bestaande exploitatiemiddelen. Nieuwe toewijzingen mogen de overeengekomen vertrekdatum niet telkens opschuiven.
Een benoemde uitvoerder controleert de herplaatsing of een andere vooraf uitdrukkelijk aanvaarde afwikkeling; onafhankelijke controle bevestigt dat geen dekking dubbel telt of ongeoorloofd verdwijnt. De route mag niet afhangen van de hoop dat alle vrije claimhouders tijdig vrijwillig energie afnemen. Als deze begrensde uitgang niet aantoonbaar kan worden gefinancierd en uitgevoerd, wordt het opslagcontract niet onder die voorwaarden gestart. De website heeft deze vertrekdienst nog niet gebouwd.
Solidariteit zonder schuld
Het doel is dat niet toevallig de vroegste hernieuwbare producent de gezamenlijke maandfinanciering alleen draagt. Voorgestelde eindverdeling: bijdrage_i = F × E_i / som(E) waarbij E uitsluitend netto nieuwe, geverifieerde hernieuwbare opslag is en F de werkelijk gefinancierde gezamenlijke basis- en bufferbijdrage. Bij A=200, B=800 en F=100 is dat 20/80. Terugbetaling kan alleen uit werkelijk bestaande, gereserveerde bijdragen; geen toekomstige vordering als B niet produceert.
Dit vraagt een duidelijke keuze tussen meteen definitief vrij saldo en een verdeling die niet afhangt van wie vroeg of laat in de maand produceert. In de huidige kern blijft de volgorde van inbreng van invloed op de producentenbijdrage. Het persoonlijke budget wordt eerlijk gereserveerd, maar daarmee is de producentenlast nog niet achteraf gelijkgetrokken.
Voorstel voor een proef met eindafrekening: houd het na basis en buffer resterende producentensaldo tijdelijk vast op een afzonderlijke afrekenrekening, in plaats van het direct definitief besteedbaar te maken. Die rekening bevat bestaande claims en telt één keer mee. Bij maandafsluiting worden de private aanspraken uit die werkelijk aanwezige claims verdeeld volgens de geverifieerde inbreng en de werkelijk gefinancierde collectieve bijdrage. Bij A=200, B=800 en F=100 wordt van de 900 private CX uiteindelijk 180 aan A en 720 aan B toegewezen. Geen producent krijgt een vordering op niet-geproduceerde toekomstige stroom.
Deze zekerheid kost directe beschikbaarheid van producentensaldo. Wie het meteen definitief vrijgeeft, kan geen volledige latere herverdeling beloven zonder vooraf gereserveerde middelen of nieuwe verplichtingen. Meetcorrecties, reserveverlies, teruggaven, afronding en een uiterste afsluitdatum moeten eerst worden uitgewerkt. De huidige lokale kern voert de prioritaire inbreng uit, maar nog niet dit afrekenvoorstel; het is geen operationele eerlijkheidsgarantie.
Federatie en privacy
Onafhankelijke banken moeten één claim slechts eenmaal geldig kunnen verklaren. Bij netwerkbreuk of tegenstrijdig bewijs volgt wachten en herstel, geen dubbele uitgifte. De gedeelde techniek is geen eigenaar van alle reserves. Fysieke meetbewijzen, claimvalidatie en persoonsrechten blijven gescheiden. Het beperkte register krijgt geen aankopenhistorie. Een cryptografische handtekening bewijst de herkomst van een meting, niet dat de fysieke sensor onmogelijk kan liegen.
Implementatiestatus
Maandrecht, persoonlijke financieringsreservering, basisbetaling, teruggave, bufferprioriteit, buffer-vrijgave en de gecorrigeerde verliesregel zijn onderdeel van de lokale browserkern. Echte meters, verhuur, producenten-eindafrekening, meerdere risicopools, bankmigratie en privacycredentials blijven te bouwen en onafhankelijk te toetsen. De demo is geen geld- of energiedienst.
Woonmodel: huur plus aankoop
De woonbetaling bestaat uit huur over het resterende aandeel van de verkoper en aankoop van extra eigendom. De huurgrondslag daalt met dat resterende aandeel; bij 100% vervalt de huur. De verkoper ontvangt huurinkomsten en verkoopopbrengst, zonder winstgarantie. De uitwerking maakt waardering, periodes, lasten en uitstappen expliciet. Dit is een ontwerp voor vrijwillige afspraken; de eigendomsafwikkeling is niet gebouwd.