Zelf nalezen en precies spreken
Bronnen ondersteunen onderdelen van een redenering. Geen van deze publicaties bewijst op zichzelf dat CBER economisch, technisch of juridisch werkt.
Een bron is een begin, geen bewijs van het hele ontwerp
Bron
De oorspronkelijke uitleg
Bewering
Wat volgt er werkelijk uit?
Toets
Meten, narekenen en tegenlezen
Primaire uitleg en kaders
- Bank of England — How is money created?: bankgeld, krediet en grenzen aan geldschepping.
- Bank of England — Money creation in the modern economy: uitgebreidere monetaire uitleg.
- Rijksoverheid — Wie mag het BSN gebruiken?: gebruik door organisaties buiten de overheid alleen op wettelijke basis voor het bepaalde doel.
- Autoriteit Persoonsgegevens — Lijst verplichte DPIA: beoordeling van risicovolle gegevensverwerking.
- AFM — Cryptopartijen: afbakening en toezicht op cryptoactivadiensten; geen kwalificatie van CBER.
- GNU Taler: privacygericht betaalsysteem, geen nieuwe munt.
Literatuur uit het oorspronkelijke project
Frederick Soddy, Wealth, Virtual Wealth and Debt (1926); Nicholas Georgescu-Roegen, The Entropy Law and the Economic Process (1971); Herman Daly, Steady-State Economics (1991); Hall en Klitgaard, Energy and the Wealth of Nations (2018). Deze werken vormen achtergrond bij fysieke grenzen en economie, geen validatie van de CBER-formules.
Donella Meadows, Thinking in Systems (2008); W. Brian Arthur, Complexity and the Economy (2015); David Graeber, Debt: The First 5000 Years (2011); Silvio Gesell, Die natürliche Wirtschaftsordnung (1916); Irving Fisher, Stamp Scrip (1933). De voorstellen over schuld, demurrage en systeemgedrag worden niet zonder toetsing als werkzame CBER-regels overgenomen.
Belangrijke begrippen
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| CX / CBER-eenheid | Een claim op 1 kWh netto terugwinbare elektrische exergie aan het afgesproken meetpunt |
| Basispuls | Persoonlijk maandrecht uit de gedeelde pot; vrij besteedbaar binnen de gefinancierde ruimte |
| Vrij saldo / Luxemunt | Overdraagbare claims die je kunt houden, besteden of verhandelen; niet alleen voor luxeproducten |
| Fysieke reserve | Geverifieerde netto terugwinbare opgeslagen exergie |
| Strategische buffer | Afgeschermde gedekte claims voor continuïteit van de basis; telt één keer mee |
| Onbezwaarde voorraad | Fysieke exergie waar nog geen claims tegenover staan |
| Inbreng | Unieke, nieuw geverifieerde toevoeging aan de opgeslagen dekking |
| Levering | Werkelijk gemeten energieafname, met afboeking van bijbehorende claims |
| Risicopool | Een benoemde gezamenlijke voorraad waarvan de claimhouders het dekkingsrisico delen |
| Toewijzingsregister | Beperkte administratie voor één actieve Basispulstoekenning per persoon |
| De deur | De afgesproken wisselroute tussen bestaande CBER en andere munten |
Meer woorden uit het oude handboek
Vermogen (kW): hoe snel energie kan worden geleverd. Energie (kWh): hoeveel energie er is. Bruikbare capaciteit: het getoetste opslagplafond bij relevante temperatuur en slijtage. Exergie: het onder bepaalde omstandigheden bruikbare arbeidspotentieel; 2.0 rekent voor de eerste proef met aantoonbaar leverbare elektriciteit, niet met willekeurige warmte-inhoud. Vastgezette claims: bestaande claims die tijdelijk niet voor een tweede opdracht besteedbaar zijn. Leveringswachtrij: aanvragen die nog niet definitief fysiek zijn afgehandeld; hun reservering telt niet als extra munt. Audit: onafhankelijke controle van boekhouding, bewijs en fysieke aansluiting.
Handmatige toelating en veiligheidsroute: manieren om toegang en bescherming te regelen wanneer een gewone inschrijving ongeschikt of onveilig is. In 2.0 zijn dit eisen aan de uitvoering, geen verklaring dat FEP-constructies of een echte beschermingsdienst al werken.
Oudere teksten
Het archief bevat de oorspronkelijke handboekteksten en historische specificaties, inclusief hun afwijkende aannames. Bij tegenstrijdigheid beschrijft het actuele 2.0-handboek het nieuwe ontwerp. De wijzigingsverantwoording maakt zichtbaar welke belangen en onderwerpen zijn behouden en wat uit de verplichte kern verdwijnt.